Zupa na zimno? Nie, dziękuję. Tak przez lata podchodziłam do chłodnika. Nie pomagały ani zachęty ani zachwyty. Pomysł, by zupę podawać schłodzoną wydawał mi po prostu absurdalny. Błądziłam i do dziś szczerze żałuję straconych bezpowrotnie lat chłodnikowej rozpusty. Bo to zupa idealna i właśnie teraz smakuje najlepiej.

Na polskich stołach gości od XIV wieku, kiedy w Rzeczpospolitej Obojga Narodów smaki staropolskie mieszały się z przysmakami z Litwy. Do książki kucharskiej chłodnik litewski trafił po raz pierwszy w 1854 roku. Wincentyna Zawadzka w “Kucharce litewskiej” wśród składników chołodźca wymieniała szczaw, koper, botwinę, śmietanę i rosół. A chłodnik podawała w towarzystwie jaj na twardo, ogórków i szyjek rakowych.

Przepisy na litewski chłodnik znajdziecie i u słynnej Lucyny Ćwierczakiewiczowej i Marii Ochorowicz-Monatowej. Nasze babcie i ich babcie chłodnik wzbogacały ugotowaną rybą, pieczoną cielęciną lub sarniną. I polecały do buraczkowej zupy gotowane kalafiory i szparagi.

chłodnik litewski

król letnich obiadów

Dzisiejsze receptury na chłodnik są znacznie prostsze. I lżejsze. Ze staropolskimi przepisami łączy je długa lista warzyw i ziół. W mojej wersji, poza botwinką oczywiście znajdziecie i rzodkiewkę i świeże ogórki. W chłodniku najlepsze jest to, że możecie użyć obu tych warzyw, jednego albo wcale. Albo zamiast ogórków użyć tych małosolnych. Czosnek? Proszę bardzo. Wyostrzy smak i doda aromatu. A może bez czosnku? Też będzie pysznie.

Podstawą tradycyjnego chłodnika litewskiego był rosół. I to jest pyszna opcja. Ale znacznie szybciej przygotujesz chłodnik na wywarze warzywnym albo na wodzie. Będzie miał nie tylko mniej kalorii ale także zachwyci wegetarian i osoby na diecie bezglutenowej.

Dobrego chłodnika nie zrobicie bez produktów mlecznych. I tu też przepisy różnią się jak dzień od nocy. Znajdziecie w nich wiele opcji – od śmietany po zsiadłe mleko. Ja mieszam w chłodniku maślankę, jogurt albo kefir i kwaśną śmietanę w równych proporcjach. I taka wersja smakuje nam najbardziej.

Aha – jeszcze dodatki. Jajko na twardo to zawsze dobra opcja, ale w wersji luksusowej zdarza mi się podać chłodnik litewski tak, jak robiły to wielkie litewskie kucharki, z dodatkiem zblanszowanych krewetek albo plastrem pieczeni cielęcej.

Smacznego!

PS. Dla wielbicieli chłodnika mam jeszcze jeden przepis-petardę: chłodnik z czosnku niedźwiedziego.

Print

CHŁODNIK LITEWSKI

Typ dania chłodnik, przystawka, zupa

Typ kuchni polska

Słowo kluczowe botwinka, buraki, chłodnik, chłodnik litewski, kefir, koperek, maślanka, śmietana

Przygotowanie 35 min. min.

chłodzenie 12 godz. godz.

Servings 4 osób

Calories 343kcal

Składniki

• 1 pęczek botwinki średni
• 2 buraki małe
• 1 ogórek lub 2-3 ogórki małosolne
• 1 pęczek rzodkiewki
• 500 ml bulionu warzywnego wody lub rosołu
• 1 pęczek koperku
• 1/2 pęczku szczypiorku
• 2 ząbki czosnku
• 250 ml maślanki
• 250 ml jogurtu naturalnego lub kefiru
• 250 ml kwaśnej śmietany 12%
• 1 łyżka cukru
• 1 łyżka ostu jabłkowego lub octu z białego wina
• sól, pieprz

DO PODANIA

• 4 jajka na twardo

Sposób przygotowania

• Botwinkę wypłucz, oddziel buraczki. Łodygi botwinki drobno posiekaj, oddzielnie posiekaj liście. Oddzielone buraki i dodatkowe buraki obierz i pokrój w drobną kostkę.
• W sporym garnku zagotuj bulion warzywny lub wodę. Dodaj ocet i cukier. Wrzuć posiekane buraczki i gotuj 4 -5 minut. Po tym casie dodaj posiekane łodygi botwinki i gotuj kolejne 2 minuty. Dodaj liście, gotuj 1 minutę i wyłącz gaz. Odstaw do całkowitego ostygnięcia.
• W czasie, gdy buraczki stygną na tarce o grubych oczkach zetrzyj ogórka lub ogórki małosolne. a tarce o drobnych oczkach zetrzyj rzodkiewki. Koperek i szczypiorek drobno posiekaj. Czosnek przeciśnij przez praskę.
• Starte warzywa, posiekane zioła i czosnek dodaj do przestudzonych buraczków i wymieszaj. Dodaj maślankę, jogurt i śmietanę i wymieszaj.
• Dopraw solą według uznania i pieprzem. Wstaw do lodówki, najlepiej na całą noc.
• Podawaj z jajkiem na twardo lub innymi ulubionymi dodatkami.

Wartości odżywcze

Kalorie: 343kcal | Węglowodany: 24g | Białko: 14g | Tłuszcze: 22g | Tłuszcze nasycone: 10g | Tłuszcze wielonienasycone: 1g | Tłuszcze jednonienasycone: 6g | Cholesterol: 238mg | Sód: 761mg | Potas: 797mg | Błonnik: 4g | Cukier: 19g | Witamina A: 1185IU | Witamina C: 11mg | Wapń: 269mg | Żelazo: 2mg

Artykuł chłodnik litewski pochodzi z serwisu PlateByKate.pl.